Genetica 2

Op de vorige pagina hebben we geleerd dat er dominante en recessieve genen zijn. Van dominante genen is er maar 1 nodig om de betreffende eigenschap te krijgen en van recessieve genen zijn er 2 nodig om de betreffende eigenschap te krijgen. We weten dat agouti dominant is en de genetische code AA (agouti) of Aa (agouti, zwartdragend) heeft. Zwart is recessief en heeft de genetische code aa.

Hier willen we er een stukje stamboom bij betrekken, want van een stamboom kun je veel informatie over de genetische code van je rat vinden.

Een voorbeeld:

Je hebt een agouti vrouwtje. Op haar stamboom staat dat haar moeder ook agouti is en haar vader zwart is. Dan kun je dus vanuit gaan dat jouw vrouwtje in ieder geval de volgende combinatie heeft: Aa. Ze is zelf namelijk agouti en dus A, haar vader is zwart en kan dus alleen maar a geven aan zijn nakomelingen.

Als je dit vrouwtje dus door een zwart mannetje zou laten dekken dan krijg je zowel agouti, zwartdragend als zwarte rittens.
Hieronder een genetisch stamboompje wat jullie inmiddels moeten begrijpen:

Zwart aa vr. Agouti man. AA Agouti vr. Aa Zwart man aa
Agouti vr. Aa Zwart man aa
Agouti vr. Aa

Nu we de genetica met zwart en agouti kennen wilde ik er de kleur amerikaans blauw bijhalen. Amerikaans blauw heeft de genetische letter g en dus recessief. Amerikaans blauw kan zowel met zwart als agouti getoond worden. Met zwart krijg je gewoon amerikaans blauw en met agouti krijg je amerikaans blauw agouti.

Dus:
Amerikaans blauw = aagg
Amerikaans blauw agouti = A_gg ( voor _ kan zowel A als a staan)

Een rat kan dus ook blauw dragen, het beest heeft dan maar 1 g-gen. Bijvoorbeeld een zwarte rat die amerikaans blauw draagt: aaGg (G toont geen blauw)

Hiermee kun je hele leuke tabelletjes maken, hieronder een paar voorbeelden die jullie inmiddels moeten begrijpen:

We nemen hier 2 ouders die beide agouti blauwdragend zijn (AAGg).

Ouders:
AAGg en AAGg
AG Ag
AG AAGG AAGg
Ag AAGg AAgg

De voorspelling uit deze combinatie is dus:
25% agouti niet-blauwdragend, 50% agouti blauwdragend en 25% amerikaans blauw agouti.

Nu nemen we 2 ouders waarvan er 1 Amerikaans blauw agouti, zwartdragend is (Aagg), en de ander is zwart blauwdragend (aaGg).

Ouders:
Aagg en aaGg
Ag ag
aG AaGg aaGg
ag Aagg aagg

De voorspelling hieruit is als volgt: 25% agouti blauwdragend en zwartdragend, 25% zwart blauwdragend, 25% amerikaans blauw agouti, zwartdragend en 25% amerikaans blauw.

Oke, die was al wat lastiger. Maar ik ga nog 1 stapje verder. We nemen nu 2 Agouti blauwdragende en zwartdragend ouders (AaGg).

Ouders
beide AaGg
AG Ag aG ag
AG AAGG AAGg AaGG AaGg
Ag AAGg AAgg AaGg Aagg
aG AaGG AaGg aaGG aaGg
ag AaGg Aagg aaGg aagg

Oei, wat is dat??? Dat zijn er heel wat meer. Dat komt omdat beide ouder 4 verschillende genen dragen en dus ook 4 verschillende combinaties door kunnen geven. Al die combinaties zul je stuk voor stuk moeten berekenen!! Er zijn echter niet 16 verschillende genetische codes in de voorspelling,er zijn er ook een paar hetzelfde. Hoe komt dat?? Nou het ene ritten zal de A van zijn moeder krijgen en a van de vader, bij een ander ritten is dit precies andersom….in de voorspelling komen ze daarom apart te staan, maar zien ze er hetzelfde uit.

De voorspelling van dit nest is: 6,25% zuiver agouti niet-blauwdragend, 12,5% zuiver agouti blauwdragend, 6,25% amerikaans blauw agouti (zuiver), 12,5% agouti zwartdragend en niet-blauwdragend, 25% agouti zwart en blauwdragend, 12,5% amerikaans blauw agouti zwartdragend, 6,25% zwart niet-blauwdragend, 12,5% zwart blauwdragend en 6,25% amerikaans blauw.